Zapobieganie tąpaniom w górnictwie

Oprócz opisanych ogólnych zasad zapobiegania tąpaniom stosowane są jeszcze aktywne metody zwalczania tąpań, polegające na zamierzonym prowokowaniu odprężenia górotworu. Obecnie znane są trzy zasadnicze metody aktywnego zwalczania tąpań. Są to strzelania odprężające dużymi ładunkami materiału wybuchowego, nawadnianie pokładu i ewentualnie skał otaczających oraz odprężające wiercenie otworów wielkośrednicowych w eksploatowanym pokładzie.

Continue reading

Wyrzuty gazów i skał

W przewidywaniu zagrożeń wyrzutowych można według B. Kozłowskiego prognozy podzielić na: regionalną, lokalną i bieżącą. W prognozie regionalnej określa się stopień zagrożenia całego zagłębia lub jego poszczególnych regionów. Jako podstawę oceny przyjmuje się cechy geologiczne, zachodzące zjawiska naprężeń i ciśnień, wyniki badań uzyskanych z badań wiertniczo-geo- logicznych.

Continue reading

Zagłębie Dolnośląskie – Węgiel

Charakterystyczną cechą karbonu produktywnego Zagłębia Dolnośląskiego jest występowanie pomiędzy warstwami skał osadowych, skał magmowych składających się z porfirów oraz żył kwarcowych. Takie wciśnięcie się magmy pomiędzy inne skały nosi nazwę intruzji. Jedna z takich intruzji zalega w stropie warstw wałbrzyskich, a druga pomiędzy dolną i górną częścią warstw żaclerskich. Węgle Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego wykazują wysoki stopień uwęglenia. Pokłady węgla mają taką samą numerację jak pokłady Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Występują tu wszystkie typy węgla koksowniczego od 34 do 37, węgle chude typu 38, a w miejscach zetknięcia się pokładów węgla ze skałami wylewnymi występują węgle antracytowe typu 41 i 42.

Continue reading

Resort górnictwa i energetyki

Resort górnictwa i energetyki prowadzący działalność w zakresie wydobycia węgla kamiennego, brunatnego, ropy naftowej i gazu oraz wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej koncentruje się w zakresie ochrony środowiska na następujących zagadnieniach:

Continue reading

Siarka

Siarka. Złoża siarki w Polsce należą do najbogatszych w świecie. Wybudowano kopalnię odkrywkową siarki na złożu w Piasecznie i kombinatu w Tarnobrzegu. Od roku 1966 rozpoczęto również eksploatację siarki metodą podziemnego wytapiania. Jest to tzw. eksploatacja otworowa. Sposób ten jest tańszy od eksploatacji odkrywkowej, gdyż zbędne jest zdejmowanie skał nadkładowych. Wymaga on wywiercenia kilku otworów, do których wprowadza się dwie kolumny rur, wewnętrzną i zewnętrzną. Rurą wewnętrzną doprowadza się do złoża duże ilości gorącej wody i powietrza o dużym ciśnieniu. Woda gorąca rozmywa złoże i płynna siarka z pęcherzykami powietrza wypływa na powierzchnię rurą zewnętrzną. Produkcja siarki w roku 1987 wynosiła 4966 tys. t.

Continue reading

Wpływ wykonania wyrobiska na stan napięcia w górotworze

Wydrążenie wyrobiska w skałach powoduje naruszenie istniejącego stanu równowagi w górotworze, a więc zmianę stanu napięcia w rozmaitych punktach skał i to zarówno w bezpośrednim sąsiedztwie wyrobiska, jak i w pewnej od niego odległości. Dotyczy to tak samego złoża, jak i skał stropowych oraz spągowych. Cząstki skał, które poprzednio ściśnięte były ze wszystkich stron i nie miały możliwości odkształcenia się, rozprężają się teraz w kierunku wydrążonego wyrobiska. Aby się przeciwstawić przesunięciu górotworu w kierunku pustej przestrzeni (wyrobiska), podpiera się strop obudową lub podsadzką nacisk znad wyrobiska musi się wówczas przenieść częściowo na obudowę (podsadzkę), a częściowo na skały stanowiące ściany boczne wyrobiska, czyli ociosy. Gdyby cały ciężar skał nadległych nad stropem wyrobiska cisnął na obudowę, okazałoby się, że nie ma takiego materiału, z którego zrobiona obudowa potrafiłaby utrzymać ten ciężar na sobie.

Continue reading

Wiercenie obrotowo-okrętne

Wiercenie obrotowo-okrętne wykonuje się ręcznie przy głębokościach nie przekraczających 50 m. Zazwyczaj stosowany bywa jednak sposób ręczno-mechaniczny, gdzie wiercenie świdrem łyżkowym prowadzi się ręcznie, natomiast wyciąganie przewodu, urobku itp. wykonuje się mechanicznie.

Continue reading

Głębienie oraz pogłębianie czynnych szybów i szybików

Głębienie szybów pionowych zalicza się do najbardziej trudnych, a jednocześnie bardzo kosztownych robót górniczych. Stopień trudności tych robót polega na tym, że urabianie skały, jej ładowanie, transport na powierzchnię i inne czynności, jak obudowa i przewietrzanie, są znacznie bardziej skomplikowane w wyrobisku pionowym niż poziomym. Ponadto szyb przebija się nie tylko w skalach zwięzłych, lecz i w skałach sypkich mało zwięzłych, a często zawodnionych (kurzawkach), w których prowadzenie robót górniczych i zakładanie obudowy jest bardzo trudne. Ponieważ szyb powinien niezawodnie spełniać swoje zadanie przez cały okres istnienia kopalni, roboty związane z głębieniem i obudową muszą być wykonane bardzo starannie oraz fachowo i dlatego wykonywane muszą być przez doświadczonych i wyspecjalizowanych górników szybowych.

Continue reading

Rodzaje Map

Mapa przekroju geologicznego przedstawia sytuację geologiczną kopalni w granicach obszaru górniczego oraz’sytuację wyrobisk górniczych w płaszczyźnie pionowej i stanowi podstawę do sporządzania map przeglądowych oraz map specjalnych.

Continue reading

Wiercenia obrotowe

Najczęściej stosowane spośród różnych metod wierceń są wiercenia obrotowe. Wiercenie obrotowe polega na tym, że narzędzie wiercące zwane świdrem lub koronką wiertniczą, wykonując ruch obrotowy, skrawa, ściera i kruszy skały na dnie otworu. Ze względu na silę napędową potrzebną do obracania świdra wiercenia obrotowe dzielą się na:

Continue reading

Obudotra stropnicami członowymi

Obudotra stropnicami członowymi w trójkąt charakteryzuje się tym, że głębokość zabioru równa jest połowie długości stropnicy (rys. 8.66). Końce stropnic tak od strony czoła wyrobiska ścianowego, jak i od strony zawału przesunięte są względem siebie w poszczególnych rzędach obudowy o połowę długości stropnicy. Końce dowolnych trzech kolejnych rzędów tworzą trójkąt równoramienny. Jest to najbardziej rozpowszechniona obudowa w wyrobiskach ścianowych prowadzonych z zawałem stropu, zwłaszcza w których pracują kombajny.

Continue reading

Dolnośląskie Zagłębie Węglowe

Dolnośląskie Zagłębie Węglowe – DZW (zał. 3 umieszczony na końcu książki w kieszonce) znajduje się wśród gór Sudetów. Utwory karbońskie Zagłębia dzielą się na karbon dolny – nieproduktywny (kulm) Ł) i karbon górny – produktywny.

Continue reading