Obudowa metalowa wyrobisk górniczych

Obudowa metalowa wyrobisk górniczych

Obudowa metalowa wyrobisk górniczych jest coraz szerzej stosowana dzięki swoim zaletom. Główne zale[...]
Zakres prac wstępnych poprzedzających głębienie szybu

Zakres prac wstępnych poprzedzających głębienie szybu

Po podjęciu przez zarząd kopalni decyzji o głębieniu szybu następuje porozumienie z zarządem przeds[...]
Historia początków rozwoju górnictwa w Polsce

Historia początków rozwoju górnictwa w Polsce

Druga wojna światowa doprowadziła do dalszego obniżenia zdolności produkcyjnej kopalń. Okupant hitl[...]
Efektowny domek letniskowy

Efektowny domek letniskowy

Efektowny domek letniskowy oferuje znakomitą możliwość relaksu singlowi, grupie przyjaciół albo rod[...]
Mieszkania na Grunwaldzie

Mieszkania na Grunwaldzie

Grunwald w Poznaniu znany jest z wysokiej jakości. Mieszkania tam oferowane są wygodne, duże, słone[...]
Decyzje środowiskowe - http://eco-expert.eu/oferta-decyzja-srodowiskowa

Strefa odprężona

Z poprzednich ustępów wynika, że wskutek wydrążenia w skałach wyrobiska powstają w sąsiedztwie tego wyrobiska zwiększone naprężenia zarówno ściskające, jak i rozciągające. Sprawia to, że skały otaczające wyrobisko po przekroczeniu swej granicy wytrzymałości rysują się, pękają i załamują, wskutek czego zwalniają się one od zbyt dużych naprężeń i uzyskują możność rozprężania się w kierunku pustej przestrzeni. W ten sposób dokoła utworzonego wyrobiska powstaje strefa odprężona.

Stopień odprężenia zależny jest od tego, w jakiej mierze skała straciła łączność z resztą górotworu. Dopóki skała mimo spękań i szczelin ma łączność z calizną górotworu, nie może nastąpić całkowite odprężenie. W skale nawet spękanej, ale mającej łączność z górotworem, występują w dalszym ciągu naprężenia, a wielkość ich decyduje o stopniu odprężenia skały.

Strefa odprężona, stanowiąca oddzieloną od górotworu partię skał, przestaje przenosić ciśnienia popękane skały pozbawione naprężeń opierają się swym ciężarem na obudowie. Ponieważ strefa spękana nie stanowi oparcia dla ciśnienia górotworu, przenosi się ono w głąb calizny. Po pewnym czasie następna strefa ulega spękaniu, przenosząc ciśnienie jeszcze głębiej w caliznę (rys. 6.12a). W ten sposób z biegiem czasu strefa odprężona zwiększa się. Jak wykazuje praktyka, po 5 do 10 latach górotwór stopniowo uspokaja się i następuje w nim równowaga. Wielkość i zasięg strefy odprężonej ma duże znaczenie w prakty- ce, ponieważ skala pozbawiona naprężeń jest trudno urabialna, a zatem wymaga większej ilości materiałów wybuchowych. W czynnym przodku w odległości około 0,5 do 1 m od odprężonego (martwego), a więc trudno urabialnego węgla znajduje się w pokładzie węgiel jeszcze pod naprężeniem, zwany węglem buj- irym. Jest on łatwo urabialny. Po zatrzymaniu przodka strefa odprężona dochodzi czasem do 5 lub 6 m. Tak więc szybki postęp przodku ułatwia urabianie skał. Jeżeli przodek będzie się posuwał tak prędko, że węgiel w nim nie zdąży się odprężyć, to urabianie węgla będzie znacznie ułatwione. Naprężenia występują tylko w węglu mającym znaczną sprężystość. Należy zaznaczyć, że odległość, na jaką skały zostają odprężone, nie jest jednakowa we wszystkich kierunkach. Wielkość i kształt strefy odprężonej zależy od czasu, wytrzymałości skał, kształtu i wielkości wyrobiska, nachylenia pokładów oraz od głębokości ich zalegania i związanego z nią ciśnienia pierwotnego. W wyrobiskach prowadzonych po rozciągłości w pokładach o dużym nachyleniu skały odprężają się dwa do trzy razy szybciej w kierunku upadu i dlatego strefa odprężona ma kształt elipsy przechylonej w kierunku wzniesienia (rys. 6.125).

Badania prof. Sałustowicza wykazały, że na zewnątrz strefy odprężonej skały poddawane są naprężeniom mniejszym niż siły spójności międzycząsteczkowej poszczególnych ziarn skalnych. W związku z tym nie następuje spękanie (odprężenie) tych skał, lecz plastyczne odkształcenie. Strefa ta nosi nazwę strefy_pla- stucznei (rvs. 6.12a). Wielkość tej strefy zależy od wytrzymałości skał im skała jest wytrzymalsza, tym obszar plastyczny jest mniejszy. Dopiero za strefą plastyczną skały znajdują się pod bardzo znacznym ciśnieniem. Strefa ta nazywa się strefą sprężystą (rys. 6.12a).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *