ocieplanie pianką katowice

Wyrobiska udostępniające i ich przeznaczenie

Gdy złoże kopaliny użytecznej zostało dostatecznie zbadane i gdy zdecydowano na nim założyć kopalnię, wówczas należy wykonać wiele różnych rodzajów wyrobisk górniczych, które w przyszłości pozwolą na eksploatację złoża. Wyrobiska te, zwane ogólnie eksploatacyjnymi, dzielą się na trzy rodzaje:

– udostępniającej

– przygotowawcze,

– wybierkowe.

Wymienione rodzaje wyrobisk łączą się ze sobą, tworząc pewną sieć, która nadaje charakter kopalni, stanowiąc określony model kopalni (rys. 5.1). Po wykonaniu wymienionych robót górniczych oraz innych robót na powierzchni, można przystąpić do eksploatacji złoża, przez którą rozumie się ogół robót górniczych wykonywanych w celu wydobywania kopaliny użytecznej.

Roboty górnicze rozpoczyna się więc od utworzenia dostępu do złoża, czyli od jego udostępnienia. Dostęp do złoża wykonuje się za pomocą wyrobisk udostępniających łączących złoże lub jego część z powierzchnią ziemi. Zależnie od warunków zalegania, złoże można udostępnić przez usunięcie nadkładu – przy wybieraniu złoża sposobem odkrywkowym, albo za pomocą wyrobisk podziemnych – przy wybieraniu złoża sposobem podziemnym.

O tym czy złoże należy eksploatować sposobem odkrywkowym lub podziemnym, decyduje wiele czynników. Najważniejszym zagadnieniem przy projektowaniu eksploatacji odkrywkowej jest ustalanie granic robót odkrywkowych, tj. granicznej głębokości, przy której eksploatacja odkrywkowa jest bardziej opłacalna niż podziemna. Należy tu uwzględnić czynniki, które mają zasadniczy wpływ na ustalenie granicy głębokości eksploatacji odkrywkowej. Do najważniejszych z tych czynników zalicza się:

– elementy zalegania złoża, jego rozmiary, własności fizyko- mechaniczne kopaliny i skal płonnych, rzeźba terenu,

– obecność lub brak zaburzeń.

Głębokość eksploatacji odkrywkowej

Przy wyznaczaniu głębokości eksploatacji odkrywkowej szczególnie ważne jest ustalenie kosztu zdjęcia nadkładu przypadającego na jednostkę wydobytej kopaliny użytecznej. Dlatego podstawowe kryterium rentowności robót odkrywkowych stanowi tzw. wskaźnik nadkładu, czyli objętość nadkładu przypadająca na 1 m3 IuETT t kopalmużytecznej.

Granicznym wskaźnikiem nadkładu jest stosunek największej dopuszczalnej do usunięcia pod względem rentowności objętości skał płonnych do objętości lub masy kopaliny użytecznej wybieranej ze złoża.

Dopuszczalną granicę wybierania kopaliny sposobem odkrywkowym ustala się więc na podstawie kosztu wydobycia 1 t lub 1 m3. Koszt ten nie może być większy od kosztu wydobycia 1 t (1 m3) kopaliny z tej samej głębokości sposobem podziemnym.

Na graniczną głębokość eksploatacji odkrywkowej wpływa również charakter nadkładu, stopień zmechanizowania prac w odkrywce, a również wartość kopaliny użytecznej. Ogólnie przyjmuje się, że dla pokładów węgla graniczna głębokość odkrywki może być 4 do 8 razy większa od grubości pokładu, dla bardziej wartościowych kopalin głębokość ta przekracza czasami 2p-krotną grubość pokładu.

W celu udostępnienia złóż przy eksploatacji odkrywkowej stosuje się odpowiednie sposoby zależne od tego, pod jak grubym nadkładem znajduje się złoże. Jeżeli złoże zalega pod bardzo cienkim nadkładem, stosuje się sposób udostępnienia bezpośredni, polegający na bezpośrednim zdjęciu nadkładu koparkami, bez konieczności wykonywania specjalnych wyrobisk udostępniających. Przy głębszym zaleganiu złoża dla jego udostępnienia wykonuje się specjalne wyrobiska górnicze, zwane wykopami lub wykopami udostępniającymi. Wykopy służą do połączenia poziomów riaHkładu i kopaliny użytecznej z powierzchnią ziemi. Są one głównie drogami transportowymi,

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *